DENEYIN ADI:FOUCAULT SARKACI

DENEYIN AMACI:DÜNYANIN DÖNDÜGÜNÜN ISPATI

DENEY IÇIN GEREKLI MALZEMELER:

1.Uzun ip
2.Çekül

DENEYIN YAPILISI:Ucunda çekül bulunan ip yüksekçe bir yere asilir.Çekülün yerden bir kaç santim yukarida olmasi saglanir.Ipe salinim yaptirilir ve çekülün dogru bir yol boyunca salinim yapmadigi görülür.

DENEYIN FIZIGI:Foucault Sarkaci, adini Fransiz fizikçi Léon Foucault'dan alan, ilk defa deneysel olarak Dünya'nin kendi ekseni çevresinde döndügünü kanitlayan
sarkaç düzenegidir.

Bir sarkacin asilma noktasi degistigi halde salinimi degismedigini gözleyen Foucault, yeterince büyük bir sarkaç harekete geçirildiginde, bunun salinim düzeninin degismeyecegini, fakat yerin, yani dünyanin hareket edecegi kuramini gelistirmistir. Eger dünya dönüyorsa, dünya ile birlikte sarkaci izleyen gözlemciler de dönecekler, buna karsin sarkacin salinim düzlemi hareketsiz kalacakti. Bu nedenle sarkacin salinim düzlemi gözlemcilere göre yavasça hareket ediyor gibi görünecekti. Gerçekte ise, gözlemcilerin dolaysiz bir yolla izlemis olduklari olay, dünyanin kendi etrafinda dönmesinin bir sonucuydu.

Foucault, deneyini Paris'teki büyük kubbeli Panthéon binasinin kubbesinin ortasina 67 metrelik çelik telle 28 kg agirliginda bir demir top asmistir. Topun alt tarafina sivri bir uç takilarak, yere serili ince kum tabakasinda, bu ucun biraktigi izlerden yararlanarak, sarkacin salinim düzlemindeki degisimin gözlemciler tarafindan
izlenebilmesi saglanmistir.

Bu topluluk, tarihte ilk kez dünyanin kendi ekseni etrafinda döndügüne tanik olmustur. Foucault'nun 1851'de, bu deney sirasinda Pantheon'a yerlestirdigi bu sarkaç hala ayni yerde asili durmaktadir.

Danimarka Aarhus Üniversitesinin müzesindeki sarkaç.

önceki deney                     sonraki deney